Regie & Scenario
Producent
Cast
Biografie De Dames Fokkens
Louise en Martine Fokkens zijn een eeneiige tweeling van 69. Onafscheidelijk zijn ze, hun hele leven al. Ze werkten bijna een halve eeuw op de Amsterdamse Wallen. Achter het raam.
De tweeling wordt geboren tijdens de Tweede Wereldoorlog in Amsterdam-West. Hun ouders zijn echte Jordanezen, geboren onder de Westertoren. Pa zit in het verzet, verzorgt onderduikers en stookt clandestien jenever en advocaat. Ze overleven ternauwernood de oorlog en de Hongerwinter.
Later krijgt pa een goede baan bij een verzekeringsmaatschappij en verhuist het gezin naar de Amstelkade in Amsterdam-Zuid. Het is een warm nest met zeven kinderen. Een artistiek gezin ook: er wordt muziek gemaakt, geschilderd en gehandwerkt. Louise en Martine basketballen daarnaast fanatiek.
In haar hoogtijdagen wordt Louise de koningin van de Wallen genoemd, omdat ze erg in trek is met haar lange, goudblonde haren, prachtig zandloperfiguur en hautaine voorkomen. Ze gedraagt zich er nog altijd naar: dominant, eigenwijs en vol temperament. Ze is duidelijk de eerstgeborene, draagt het hoofd hoger en is fysiek iets forser. In gesprekken is ze het meest aan het woord. Ze heeft een fenomenaal geheugen. Tot in de kleinste details kan ze voorvallen navertellen. Een vertellertalent dat zich in het boek en de film bewijst.
Het is misschien geen toeval dat Louise als eerste in het leven belandt. Als jong meisje droomt ze van een avontuurlijk bestaan en vindt ze de rosse buurt spannend. School interesseert haar weinig. Liever gaat ze met haar zusje naar de bioscoop waar ze nagefloten worden door stoere jongens. Toch belandt ze niet vrijwillig in het rode licht. Op haar zeventiende raakt Louise namelijk zwanger van Willem, een boefje uit de Amsterdamse Pijp. Een gedwongen huwelijk is het gevolg, want het ongetrouwde moederschap is een grote schande vinden haar ouders.
Smoorverliefd is ze op Willem, dat gelukkig wel. Ze krijgen nog twee kinderen samen. Maar ‘Mooie Willem’ is gek op glamour: Amerikaanse sleeën, vakanties in Spanje, het nachtleven en andere vrouwen. Als Louise twintig is, dwingt hij haar hardhandig om voor mooie meid te gaan zitten. Begin jaren zestig belandt ze in een bordeel op de Wallen.
Martine is de jongste en speelt van harte tweede viool. Waar Louise zich graag opwindt over onrecht, is Martine vaak mild en gelaten. Ze ziet sneller de humor van iets in en neemt het leven zoals het is. Voor haar zus gaat ze echter door het vuur. Zo verkocht ze Mooie Willem regelmatig een dreun als hij Louise mishandelde. Op haar negentiende trouwt Martine met Jan, een vriend van Mooie Willem. Vlak voor ze bevalt van haar eerste dochter, hoort ze dat Louise al maanden de hoer speelt op de Wallen.
Ze kan het niet geloven. ‘Dat doet mijn zuster niet!’ Martine krijgt een baantje als schoonmaakster in het bordeel waar Louise werkt. Maar als haar prille gezinnetje een jaar later in geldnood raakt, besluit ze ‘het ook maar te gaan doen’. Ze is minstens zo in trek als haar zus.
Op de Oudezijds Voorburgwal staat de eerste hoerenkast waar de tweeling bijna tien jaar werkt. Vaak samen, tot genoegen van de klant. In 1965 staan ze hier een nieuwsgierige prinses Beatrix te woord, die aan de arm van majoor Bosshardt incognito de Wallen bezoekt. In die jaren zijn de Wallen een levendige volksbuurt. Er zitten niet alleen bordeeltjes, maar ook handwerkateliers, kleine middenstand, cafés en eethuisjes. Criminaliteit is nog op kruimelniveau en van eigen bodem, net als de meisjes van plezier. Prostitutie is de grootste inkomstenbron. Er wordt goud geld verdiend. Veel dames tippelen op straat of in de café’s. Raamprostitutie komt pas halverwege de jaren zestig in zwang. Maar de meisjes zitten gekleed achter het raam en oom agent ziet erop toe dat de rok tot over de knie reikt. Later werken Louise en Martine in de Oude Nieuwstraat, een steegje tussen Singel en Spuistraat waar oude hoeren kleine bordeeltjes van een of twee kamertjes bestieren. Na jaren goed verdiend te hebben, beginnen ze voor zichzelf. In de Koestraat, een steeg tussen de Kloveniersburgwal en de Oudezijds Achterburgwal, kopen Martine en Louise in 1978 een eigen kast. Tien jaar daarna openen ze op de hoek een eethuisje, De Twee Stiertjes, naar hun sterrenbeeld.
Het is een tijd van bevrijding. Er is immers geen man of hoerenmadam meer die ze de wet voorschrijft. Maar gemakkelijk is het niet. De rosse buurt verhardt door drugscriminaliteit en vrouwenhandel. Net als de wereldeconomie worden ook de Wallen internationaal. De meisjes komen niet langer uit eigen stad en land, maar uit alle windstreken. En daarmee gaat een Hollandse traditie van pezen en uitpieren, van mysterie en spel, zoals Louise en Martine het hoerenvak in de jaren zestig leerden, in rap tempo verloren. Na roerige tijden van plezier en ploeteren, besluiten ze beide panden begin jaren negentig te verkopen. Na een lange periode in Almere verhuisde de tweeling een paar jaar geleden naar IJmuiden, waar ze pal achter de duinen wonen, in bescheiden jarenzestigflats. Steeds is het Louise die als eerste verhuist, spoorslags gevolgd door Martine. Hun beider huizen hangen vol met eigen schilderijen. Ze schilderen minstens zo gedreven als dat ze schrijven. Het is kleurrijk, uitbundig en anarchistisch werk. Veel landschappen en bloemen, maar ook taferelen uit een turbulent leven in het rode licht. Martine blijkt bovendien een wild talent in abstracter werk.
Martine zit nog steeds achter het raam, in de Oude Nieuwstraat. Een paar jaar geleden verhuisde Rob naar het pittoreske voetgangersstraatje. Tussen de bedrijven door verzorgt Martine daar met haar groene vingers de geveltuintjes. Ook dat van Rob. Ze raakten aan de praat.‘Ik zou eigenlijk wel een film over dit straatje willen maken,’ zei Rob, ‘met jou in de hoofdrol.’ Daar wilde Martine wel over nadenken, zei ze. ‘Maar mag mijn zuster dan ook meedoen?’ Zo leerden we de dames Fokkens kennen. Na een periode van kennismaking besloten ze dat wij een film over ze mochten maken. Toen de film klaar was, hebben we hen geholpen met het schrijven van een boek dat Ouwehoeren, Verhalen uit de Peeskamer heet. Daarin staan nog meer mooie anekdotes over het leven in de rosse buurt van Amsterdam.
VISIE VAN DE REGISSEURS
Hoewel een hoer 'het oudste beroep van de wereld' beoefent, is het met haar maatschappelijk aanzien treurig gesteld. Er heerst een dubbele moraal, want ondertussen is de rosse buurt van Amsterdam een toeristische trekpleister van wereldformaat. Met een film over Martine en Louise wilden we stilstaan bij wat een hoer nou werkelijk is: een vrouw die geld verdient met het seksueel bevredigen van mannen. Is dat verwerpelijk? De kijker mag zijn eigen moraal ondervragen.
Er zijn veel verhalen verteld door hoerenlopers, zoals Ischa Meyers “Hoeren”, maar het perspectief van de vrouw, de volkse hoer in de straat is zelden verteld. Wij wilden dat verhaal vertellen. We zijn gefascineerd door mensen die in de marge opereren en dapper de eigen waarheid volgen. Balancerend op het randje van legaal en illegaal, vertegenwoordigen de dames Fokkens een slag vrouwen die van oudsher het gezicht van de Amsterdamse prostitutie bepaalden. Als echte Mokumse hoeren zijn Louise en Martine vrijgevochten, goedgeluimd en voor niemand bang. Met instemming citeren we Ischa Meijer: "Een goede hoer is hard, joviaal en kordaat. Nooit is zij nederig."
Alhoewel de dames meer dan genoeg stof opleverden, gaat de film over meer. Het is ook een verhaal over globalisering en schaalvergroting. De Wallen zijn ingrijpend veranderd, vooral de afgelopen twintig jaar. En niet ten goede. Het is het gevecht van de eenling (in dit geval tweeling) tegen het systeem, de kleinburgerlijke moraal en ongrijpbare machten. Toch hebben Louise en Martine de humor niet verloren. Bovenal gaat Ouwehoeren over overlevingskracht en zelfstandigheid, over ontworstelen, over onderdrukking en bevrijding, over ouder worden en berusten, over dapper doorgaan met een lach. Samen sterk.
Rob Schröder & Gabrielle Provaas
ROB SCHRÖDER (REGISSEUR)
2011
Ouwehoeren (80 min) TeleDoc over "het leven" op de Wallen van Louise en Tineke Fokkens, Premiere in november op het IDFA. (VPRO TV). Een aanzienlijke reserve aan beschaving (2x 56 min). Twee Holland Docs over de kwaliteit van de multiculturele samenleving, samen met Felix Rottenberg. Uitzending oktober VPRO TV
2003-2010
Stayin' Alive in Jo'burg (55 en 75 min) Documentaire over de geweldadige binnenstad Johannesburg, voor Holland Doc (2009). Redactie en regie programmareeks Trendspotting (VPRO TV). Jong in Rotterdam-Zuid (49 min). Acht groepen filmen hun eigen leefomgeving, Tegenlicht VPRO TV.
Schrijven senario voor de speelfilm Chris.
Caracas: The Informal City (49 min) Documentaire over de sloppenwijken van Caracas, Tegenlicht VPRO TV.
De Snuffelstaat, een Pleidooi voor Radicaal Denken (53 min). Documentaire over de relatie tussen De Geheimedienst en Buitenparlementair Links, Tegenlicht VPRO TV. Voor Volk en Vaderland (53 min).
Documentaire over extreemrechts in Nederland, Tegenlicht VPRO TV. Montage en regie van de experimentele collagefilm Moral Panic,"the shattered brain of an TV addict”(50 min). De verwording van het medium televisie. Premiere Stadsschouwburg Amsterdam . True Believer (60 min).
Documentaire over de architect Daniel Libeskind; de architect die bouwt op Ground Zero, VPRO TV.
2000-2003
Eindredacteur en maker van het kunstprogramma Bonanza (VPRO TV). Belangrijkste bijdragen als maker: Helse Vrede 1 en 2 (60 min). Avantgarde kunstenaars in China en hun gevecht tegen onvrijheid en gelijkschakeling. Staat van verlangen (30min). Ontwerpers als aktievoerders tegen de globalisering met oa. Naomi Klein, Adbusters en vele anderen. Rotterdam, routes en rootes (30 min).
Beeldesseay met filosoof Henk Oosterling over het Rotterdam van Pim Fortuyn.
1998-2002
Maker en redacteur van het documentair programma over politiek en maatschappij De Nieuwe Wereld (VPRO TV). Belangrijkste bijdragen als maker: Links rechts uit / in de maat (50 min). Over de nieuwe ideologiën van extreem rechts in Europa. Onze man in de straat (50 min). Felix Rottenberg inspecteert de Leidse straat. Crises in de politiek (50 min). De laatste jaren van Paars voor de opkomst van Fortuyn. De laatste jeugd (50 min);. Eenzaam in Nederland; over een samenleving die steeds meer uitelkaar valt. Pioniers (50 min). Illegaal in Nederland.
1995-1998
Bedenker, maker en redacteur voor het kunst, cultuur en media programma Laat op de avond na een korte wandeling (VPRO TV). Ik maakte 15 documentaires waarvan de belangrijkste: Something to die for 1 en 2 (120 min). Over de geschiedenis politieke rapmuziek naar aanleiding van de dood van Tupac Shakur.
Terug naar publiek (65 min.) RAI Uno de nieuwe televisie. Van een andere orde (60 min).
Kunstenaars / krakers die in de jaren tachtig de binnenstad van Amsterdam leefbaar maakten. Van de snelheid (50 min). Een beeld van de wereld die steeds meer medialiseert.
1993-1994
Medesamensteller en ontwerper, met Frank Wiering (eind-regie), van de vierdelige documentaire reeks Beeldstorm (4x75 min). over de sociale en politieke gevolgen van de digitale revolutie.
1977-1993
Medeoprichter en lid van het ontwerpers collectief Wild Plakken.(met Lies Ros en Frank Beekers). In die periode hadden we veel opdrachtgevers in de culturele (De Nederlandse Opera, Stedelijk Museum, de Balie) en politieke sector.
1972-1977
Studie aan de Gerrit Rietveld Academie op de afdeling grafisch ontwerpen. 1982-1997 Docent afdeling grafisch ontwerpen en audio visueel van de Gerrit Rietveld Academie.
1997-Nu
Hoofd afdeling ontwerpen van het Sandberg Instituut tot 2001, tweede fase van de Gerrit Rietveld Academie, nu docent op die afdeling.
Belangrijkste prijzen:
1998 Academy Award voor de beste Nederlandse documentaire over kunst voor Van een andere orde
1998 H.W. Werkmanprijs voor Van de snelheid
GABRIËLLE PROVAAS (REGISSEUR)
2011
Redactie en samenstelling boek OUWEHOEREN, VERHALEN UIT DE PEESKAMER van Louise en Martine Fokkens
2008-2010
Programmamaker en eindredacteur TRENDSPOTTING (VPRO).
2008
Programmamaker CINEMANIA (VPRO).
2007-2008
Scenario ontwikkeling speelfilm DROMENLAND (Phanta Vision).
2007
Programmamaker FESTIVALJOURNAALS (VPRO).
2006
Scenario en teksten voor KRUISTOCHT IN SPIJKERBROEK, THE GAME (Submarine).
2005
Documentaire REINIER, over de zwaar spastische, homoseksuele Reinier in opdracht van COC
Nederland (Submarine).
2004-2007
Freelance journalist voor NRC, VPRO, en Vrij Nederland.
2003-heden
Scenario speelfilm CHRIS, i.s.m. Rob Schröder (Phanta Vision).
2002
Redactie & presentatie PROPAGANDA, live kunstprogramma (VPRO).
2000-2002
Programmamaker / redacteur BONANZA (kunstprogramma VPRO) o.a.:
- TWEEDRACHT, portret van kunstenaarstweeling L.A.Raeven; HET VOLKOMEN MOMENT, portret van kunstenaar Joost Conijn
1995-2001
Programmamaker / redacteur STARDUST(filmprogramma VPRO)
Redacteur filmmaandblad Skrien.
OVERIG
2010
Curator Tentoonstelling FLARE over glas in speelfilms, Glasmuseum Leerdam
2001-heden
Organisatie, programmeur International Bunker Film Festival Ventimiglia, Italië.
1999-2003
Bestuur sociëteit De Kring Amsterdam.
OPLEIDINGEN
2007-2008
Scenario Workshop Binger Filmlab
1992-1995
Film- en Televisiewetenschap Universiteit van Amsterdam (afgestudeerd).
1994
Propedeuse psychologie UvA.
1988-1991
Kunstgeschiedenis Katholieke Universiteit Nijmegen
1981-1988
Atheneum Stella Maris, Meerssen.
Submarine (www.submarine.nl) is een Amsterdams productiebedrijf, gespecialiseerd in documentaires, speelfilms, transmedia producties, animatieseries en games. Submarine produceerde de afgelopen jaren onder meer internationaal prijswinnende documentaires als De Viagraman, Rainmakers en Rembrandt’s J’Accuse, de met gouden kalf bekroonde films I Wanna Be Boss en Jungle Rudy en de met een Emmy Award genomineerde transmedia productie Collapsus. Submarine heeft zich inmiddels gevestigd als innovatief bedrijf dat traditionele en interactieve verhaalvertelling bij elkaar brengt. Zij werken samen met regisseurs die de grenzen van het bewegend beeld opzoeken, zoals gerenommeerde makers als Peter Greenaway en Tommy Pallotta, maar ook met jong opkomend talent. Submarine co-produceert voornamelijk met Europese en N-Amerikaanse distributeurs, omroepen en uitgevers. Submarine werd in 2000 opgericht door Bruno Felix en Femke Wolting.
